Home

Na przestrzeni wieków moralność ludzi ulegała zmianie, oraz ulegało zmianie zapatrywanie na to, co wchodzi w zakres pojęcia moralności. Wiele czynów i zachowań, które kiedyś uważano za nieetyczne, dzisiaj uznaje się za moralne lub są wręcz bez znaczenia. Natomiast z drugiej strony ciągle pojawiają się nowe kwestie moralne, które wynikają z nowych, aktualnych realiów życia oraz ze zmian zachodzących w gospodarce. Owe zmiany mają niebagatelny wpływ na kształtowanie się nowych zawodów oraz na zmiany zachodzące w zawodach znanych ludzkości od początku dziejów.[3]
Jedną z aktualnych kwestii moralnych współczesności jest kwestia odrębnych moralności grup zawodowych – etyki zawodowej.
Tradycje etyki zawodowej, przynajmniej w odniesieniu do niektórych zawodów, sięgają epoki starożytnej. Ale współcześnie problematyka etyki zawodowej uległa znacznemu poszerzeniu i uzyskała ogromną rangę społeczną. Problematyka ta dotyczy już nie tylko grup zawodowych tradycyjnie uchodzących za wyróżnione, lecz wszystkich grup zawodowych o szerszym znaczeniu społecznym, w tym również nowo tworzących się.
edną z przyczyn tego stanu rzeczy jest rozwój społecznego podziału pracy i powstawanie nowych zawodów, co powoduje włączanie w sferę zespołowej pracy coraz większej liczby ludzi. Inną przyczyna wzrostu zainteresowania problemami etyki zawodowej jest zwiększenie się liczby zawodów mających bezpośredni wpływ na losy jednostek i społeczeństwa, powołanych do ochrony podstawowych wartości społecznych, a więc legitymujących się swoistym „powołaniem społecznym”. Zawody te wiążą się szczególnie wyraźnie z określona postawą moralną, kwestią wyboru określonej postawy moralnej w życiu. Inna wreszcie z omawianych przyczyn wiąże się z konfliktami moralnymi, towarzyszącymi współcześnie pełnieniu zawodowych ról społecznych.
Na tym tle rozwija się właśnie zainteresowanie etyką poszczególnych grup zawodowych, a kwestia moralnych kwalifikacji przedstawicieli tych grup uzyskuje wagę co najmniej równą kwestii kwalifikacji zawodowych. Znajduje to wyraz w składanych przysięgach zawodowych lub w sprecyzowanych szczegółowych kryteriach, jakim odpowiadać musi kandydat do danego zawodu; jest wśród nich wiele kryteriów moralnych, dotyczących m.in. cech osobowości owego kandydata.
Już sam wymóg fachowości i rzetelności zawodowej ma zresztą zabarwienie moralne. Wysoka wiedza zawodowa może sprzyjać realizacji określonych wartości moralnych, a respektowanie tych wartości skłaniać może do pogłębienia wiedzy fachowej i jak najlepszego jej wykorzystania.
Obowiązków zawodowych i obowiązków moralnych nie można więc oddzielać od siebie. W niektórych przypadkach pokrywają się one ze sobą. W zasadzie jednak obowiązki zawodowe dotyczą technicznej strony czynności zawodowych, podczas gdy reguły etyki zawodowej dotyczą wewnętrznych kwalifikacji człowieka, określają jego postępowanie zawodowe z punktu widzenia dobra i zła moralnego, krzywdy i sprawiedliwości.